Yoko Tsuno: De dienares van Lucifer
Leloup, R. (2010). De dienares van lucifer (Yoko Tsuno, 25). Marcinelle: Dupuis.
Yoko reist samen met Emilia op wie ze moet passen naar een kasteel in Schotland dat haar vriendin Cecilia erfde. Cecilia heeft Yoko gevraagd om langs te komen om een mysterie op te lossen dat haar grootvader in de ruïne dichtbij het kasteel in 1923 ontdekte. Bij de restauratie van Cecilia's geërfde kasteel ontdekte ze in een crypte waarin een antieke robot verscholen ligt. Uit de gevonden manuscripten van monniken die haar grootvader lang geleden heeft vertaald, kon Cecilia afleiden dat de robot de dienares was van Lucifer die op een demonisch wezen uit de hel naar de aarde was neergedaald. Om het raadsel op te lossen, trekt Yoko met de hulp van Khany, een vriendin uit een ander universum, naar het centrum van de Aarde. Daar zullen ze de gevonden robot Zarka terug tot leven proberen wekken. Wanneer dit lukt sluiten ze een pact met het Zarka om de figuur te ontmoeten die iedereen kent als "de duivel" .
Stereotype
Om te beginnen vond ik dat Yoko Tsuno, de protagonist in de reeks, het stereotype van een Japanse dame belichaamde. Dit vond ik vooral door haar uiterlijke en raciale kenmerken zoals haar zwarte carré met frou en haar Aziatisch getinte ogen. Aan de achterkant van de strip die ik las was ze afgebeeld in een kimonoachtig, Japans gewaad met een bloemenkrans in haar haar wat voor mij het sterotiepe beeld van de Japanse cultuur nog eens benadrukte. Dit gezegd zijnde wil ik ook nog even dieper ingaan op de breuk van het sterotiepe beeld van de vrouw waarvoor ze ook staat, want zo is ze misschien wel typisch Japans maar is ze alles behalve een typische vrouw. Yoko Tsuno was in de jaren 70 de eerste vrouwelijke stripheld die een grote rol kreeg in de Belgische stripscene en die het minstens even goed deed als haar mannelijke collega's. Ze is ingenieur elektrotechniek en een intelligente ruimtereiziger die moeiteloos verschillende vliegtuigen kan besturen. Daarnaast is ze boeddhiste, een ervaren aikidobeoefenaar en boogschutter en spreekt ze tot ook nog eens verschillende talen zoals Nederlands, Japans, Duits en Chinees. Ze wordt afgebeeld als een avontuurlijke en moedige protagonist met een sterk intellect en een grote nieuwsgierigheid en mededogen.
Tot slot vond ik nog een stereotiepe beeld van een Schotse dame, Cecilia en haar man of hulp (dit wordt niet duidelijk in de strip), John. Beiden hebben ze de typische, etnische kenmerken van een Schots persoon. Ze hebben roskleurig, oranje haar, Cecilia heeft sproetjes en John is voorzien van ruige wenkbrauwen en bakkebaarden en een rood met zwart geruit hemd.
Ruimte
Ook maakt de striptekenaar waardevol gebruik van de ruimte. Zo hanteert hij verschillende technieken in de strip zoals bijvoorbeeld het in- of uitzoomen, het gebruik van verschillende perspectieven en het wisselen van shots waarvan ik hieronder enkele voorbeelden geef. Door deze manier van het in beeld brengen door de tekenaar wordt de kijker volledig meegenomen in de actie en krijgt de lezer een duidelijk beeld van de plek waar het verhaal zich afspeelt.
Hieronder een voorbeeld van een mooie close-up waarbij hetgeen wat gezegd wordt 'de draak opent zijn ogen' visueel in beeld wordt gebracht en zo verduidelijkt wordt voor de lezer. Daarnaast zorgt het ook voor een spannend bijna beangstigend effect.
In de pagina hiernaast worden verschillende perspectieven gewisseld met elkaar. Zo is in het eerste plaatje waarin de groep geleid wordt door een buitenaards wezen, een voorbeeld van kikvorsperspectief. We kijken van laag bij de grond naar boven waardoor het effect van diepte goed wordt benadrukt. Dit wordt ook nog eens versterkt door de zuilen die de ruimte nog groter doen lijken. Deze diepte wordt ook krachtig weergegeven in plaatje drie maar dan kijken we vanuit een ander perspectief, het vogelperspectief, naar de brug waar de groep in het klein getoond wordt. Dit perspectief komt ook terug in het laatste plaatje waarop de twee draken te zien zijn. Het vogelperspectief van waaruit we kijken in het derde en het laatste plaatje hebben naar mijn gevoel toch allebei een andere functie of bedoeling. Zo denk ik dat het perspectief in het derde plaatje vooral bedoeld is om de omvang en de omgeving van de grot goed in beeld te brengen. In het laatste plaatje denk ik vooral dat we vanuit dit perspectief kijken om aan te tonen dat de draken iets dreigends zijn voor de groep. De groep toont op deze manier nog kleiner en machtelozer waardoor de draken nog gevaarlijker lijken.
Tot slot hiernaast nog een goed voorbeeld van hoe de tekenaar wisselt van shots en standpunten en een beweging in beeld brengt. We zien dat er een gat in de muur wordt gemaakt doordat het ruimtetuig een vuurbal op de muur afschiet waarop het ruimtetuig vervolgens snel en met veel rook door het gat de ruimte verlaat. We zien aan de linkerkant van de ruimte Yoko en haar kompanen toekijken hoe het ruimtetuig volledig door het gat verdwijnt. Wij als lezer zien op dat moment nog maar een deel van het ruimtetuig doordat de voorkant al verdwenen is door het gat. Nadien wisselt het standpunt en kijken we mee vanuit het standpunt van Yoko waardoor we ook door het gat kunnen kijken.
Persoonlijke kijk- en leeservaring
Ikzelf had nog nooit eerder een strip van Yoko Tsuno gelezen omdat de sciencefictionwereld vroeger, toen ik echt nog strips las als hobby, nooit echt een grote indruk op mij kon maken. Doorheen de jaren ben ik dit genre wel meer en meer gaan appreciëren en daardoor vond ik het wel eens leuk om dit genre ook in de strip te ontdekken. Ook leek de protagonist mij van in het begin een boeiend personage die ik wel zou kunnen interesseren.
Om te beginnen kon ik de semi-realistische stijl van de tekenaar wel waarderen. Hij besteedt duidelijk veel aandacht aan interessante en sfeerscheppende decors. Zo begint het verhaal in een mooi Schots landgoed waar romantische ruïnes de weidse omgeving opvullen wat ik heel sfeervol vond en mijn nieuwsgierigheid aanwakkerde naar het verdere verloop. Ook vond ik dat er een mooi samenhangend kleurpalet met veel zachte pastelkleuren aanwezig was die doorheen het verhaal terugkwamen. Daarnaast hanteert de tekenaar vaak een goede spanningsopbouw. Dit vond ik bijvoorbeeld heel krachtig in de scène die hiernaast wordt afgebeeld waarin Cecilia Yoko en Emilia meeneemt naar de crypte om de mysterieuze ontdekking aan hen te tonen. De spanning wordt langzaam opgebouwd doordat we verschillende plaatjes zien waarin de personages naar het gebouw toe lopen en de deur openen die hen leidt naar een donkere ruimte.
Daarnaast waren de momenten wanneer de 14-jarige Emilia aan bod kwam, naar mijn gevoel de leukste. Dit komt omdat ik haar een erg imponerend personage vind en ze me telkens wist te plezieren met haar grappige, eigenwijze en ongeremde uitspraken. Ze is een nieuwgierige, impulsieve en temperamentvolle jongedame die geen blad voor de mond neemt. Daarnaast vond ik dat haar ongedwongen persoonlijkheid een mooi tegengewicht vormde voor het rustige en verstandige karakter van Yoko. Hiernaast enkele plaatjes waarin haar karakter goed tot uiting komt.
(Druk op de pijltjes voor de volgende foto.)
Het inhoudelijke aspect, het verhaal, kon mij uiteindelijk toch minder boeien als ik naar het totaalplaatje kijk dan ik gehoopt had. Er kwamen zeker mooie scènes aan bod die mijn aandacht hadden maar naar het einde toe vond ik het moeilijk om mijn focus te behouden door het hoge sci-figehalte. Om die reden genoot ik vooral van de plaatjes waarin er weinig verhaal aan bod kwam en er vooral knappe illustraties te zien waren. Zo vond ik vooral de scènes waarin het ruimteschip waarmee Yoko en haar groep van dimensie naar dimensie vliegen telkens heel sferisch en mystiek en konden ze mij wel visueel bekoren.