Dichtatuur
 (een ode aan) Herman de Coninck

De poëzieweek: een week waarin poëzieliefhebbers over het hele land worden samengebracht door de lyrische kracht van woorden van bekende en onbekende dichters, woordkunstenaars, slam poets en mensen die graag bezig zijn met poëzie. Met deze prikkelende week in de aantocht botste ik op een gratis voorstelling in het Letterenhuis van het voor mij nog onbekende poëziecollectief 'Dichtatuur'. Een collectief van vier jongemannen dat zichzelf voorstelt als 'een poëzie-democratie bevolkt door jonge stemmen, die graag klinken en weerklinken, liefst oraal en met wederzijdse toestemming.' Dichtatuur palmde naar aanleiding van de poëzieweek het podium in met een try-out van een voorstelling over Herman de Coninck. Met hun woorden: 'Verwacht alles of verwacht niks. Of verwacht 'Alles en niks' of iets er tussenin. Het kan met andere woorden alle kanten uit. Maar verwacht vooral fijne woorden, rake zinnen én Herman en misschien een flamingo' in mijn achterhoofd nam ik op zaterdag 29 januari ergens op de middag de trein richting Antwerpen. De aangename drukte zorgde ervoor dat de stad bruiste en ik genoot! Na een lange periode van stilte en afzondering, eindelijk terug een sprankeltje leven op straat te bespeuren!  Een perfecte dag voor mij om de poëzieweek mooi in te zetten... en waar doe je dat beter dan in het Letterenhuis?

Ik ging binnen in het Letterenhuis en merkte dat er niet veel volk was. Toch hing er een aangename en gemoedelijke sfeer. We liepen in een kleine groep naar een zaal op de eerste verdieping. De zaal was gevuld met stoelen die voor een volledig leeg podium stonden waarop een man beweegloos op zijn rug lag. Er hing een doek waarop foto's van Herman de Coninck geprojecteerd werden. Voor de rest was de enscenering héél bescheiden... Maar ik had ondanks mijn nieuwsgierigheid geen verwachtingen. Het enige wat ik wist, was dat de voorstelling een ode was aan Herman de Coninck en dit werd al snel duidelijk.

De levenloze man op het podium sprong enthousiast op. De acteur droeg een bril die heel hard op de iconische bril van Herman de Coninck leek, wat voor een verrassend effect zorgde. De man begon meteen het publiek te overrompelen met vragen over 'de plek' en 'de tijd'. Hij stelde zichzelf filosofische vragen zoals 'wat is het hier en nu' en 'wat is leven en dood of jong en oud?' Hij lijkt verward, maar standvastig op zoek naar een antwoord op vooral de eerste vraag: 'Waar is de plek?"

 De Plek

Al snel werd duidelijk dat 'de plek' verwijst naar een plek waar de acteur een monument wil zetten als eerbetoon aan Herman de Coninck en ook naar het welbekende gedicht 'De plek'. Wanneer een tweede man, die als twee druppels water lijkt op de eerste, het podium betreedt, beginnen ze samen te zoeken naar 'de juiste plek'. Tijdens de zoektocht dragen de mannen een voor dragen bekende en minder bekende gedichten van de Coninck voor die voor een interessante wisselwerking zorgt tussen de twee. Op een gegeven moment hebben ze de plek gevonden waar ze samen het monument zullen plaatsen... Maar hoe zal het monument eruit zien? Ook op die vraag zoeken ze samen naar antwoorden en graven ze in het leven en in de woorden van de Coninck. Het moet namelijk een iconisch beeld worden met zaken die ons aan hem doen denken. Tijdens het bouwen van het denkbeeldige monument denken ze na over wie Herman juist was, waaraan hij een hekel had, wat hem typeerde en waarom hij eigenlijk nooit stadsdichter is geworden, iets wat een van de twee mannen tot schaamte toe pas had ontdekt tijdens het voorbereiden van de voorstelling.

Stilletjes aan komen we als publiek meer te weten over de Coninck, luchtige weetjes maar ook meer persoonlijke zaken. De mannen beschrijven hem als een integere dichter die erg anekdotisch was maar die niet van smalltalk hield. Hij kon volgens hen iets groots heel klein beschrijven wat voor hen voor een paradox zorgde. Hij werd volgens een van de twee mannen ook niet voor niets een wandelend paradox genoemd. Ook leren we de mannen op het podium beter kennen doorheen de anekdotes over de Coninck. De andere man beschrijft hoe wonderbaarlijk hij het vindt hoe Herman muziek en poëzie kon verbinden en hij wil het ook proberen waarna hij zijn gitaar erbij neemt en een gedicht van Herman zingt. Tot slot ontdekken de twee mannen dat hun denkbeeldige monument niet af is maar dat is niet erg want 'Hermans poëzie was ook nooit af, enkel 'verlaten'. Ze eindigen hun voorstelling met elks een persoonlijke brief die ze schreven als eerbetoon aan hun favoriete dichter en voordragen aan het publiek. In de brief vertellen ze wat de Coninck voor hen betekent en hoe hij ervoor zorgde dat ze verliefd werden op de taal. 

Ik heb heel erg genoten van deze voorstelling. Er hing een luchtige sfeer en door de amateuristische toets van de voorstelling, kwamen de acteurs niet over als acteurs maar gewoon als twee alledaagse mannen die hun liefde voor Herman de Coninck uit de doeken wilde doen. Een geslaagde en inhoudelijk zeer inspirerende try-out om de poëzieweek boeiend met in te zetten!