Fictieautobiografie

Als ik kijk naar de leesomgeving waarin ik ben opgegroeid en de leesopvoeding die ik van jongs af aan heb gekregen, kan ik zeker niet klagen. Al op jonge leeftijd brachten we vele bezoeken aan de bibliotheek en kreeg ik vaak boeken cadeau die mijn leesplezier bevorderden. Ook had ik, zeker bij mijn vader, veel keuze op vlak van boeken. Deze keuzevrijheid wakkerde mijn intrinsieke leesmotivatie aan wat zeker een positief effect had op mijn leesattitude. Daarnaast waren de positieve attitudes van mijn ouders tegenover lezen erg stimulerend. Ze verplichtten me nooit tot iets, maar het lezen van boeken was wel altijd een vanzelfsprekendheid binnen het gezin. Tot slot heeft ook de interactie altijd een grote invloed gehad op mijn leesgedrag. Zo werd er zoals ik eerder al aanhaalde, vroeger veel voorgelezen aan mij wat een zekere traditie werd binnen het gezin.

De voorgelezen boeken die me het meest zijn bijgebleven zijn toch wel The Hobbit van J.R.R. Tolkien en De brief voor de koning van Tonke Dragt. Hun indrukwekkendheid zat voor mij vooral in de epische queeste die door de personages in beide verhalen op een unieke, iconische manier ondernomen werd. Ik genoot op jonge leeftijd enorm van spannende heldenverhalen waarin het onmogelijke mogelijk was, maar dit gevoel kan natuurlijk ook sterk samenhangen met de manier waarop deze verhalen werden voorgelezen. Dit soort boeken gaven vaak de toon aan van mijn dromen. Van zodra het nachtlampje uit ging, kon ik niet wachten om zelf te vluchten naar een ander land waarin ik als onverschrokken heldin te paard de steile bergtoppen beklom en rivieren overstak op weg naar een groot avontuur.

Wat mijn literaire thuisklimaat ook beïnvloedde waren de inspirerende, culturele activiteiten en uitstappen met het gezin. Deze uitstappen zorgden bij mij telkens voor een verrijking en waren een essentiële meerwaarde voor mijn cultureel inzicht als kind. We bezochten boekenbeurzen en we gingen ook wel eens naar de film. Daarnaast bracht ik als kind regelmatig een bezoek aan het theater. Een stuk dat mij lang is bijgebleven is Wilde Dingen van KOPERGIETERY. Een muzikale opvoering waarin de acteurs zich door een geheimzinnig universum bewogen. Het centrale figuur in het stuk was 'Boy', of beter gezegd 'Wonderboy', een jongen dat ontembaar wordt wanneer hij in zijn wolvenpak kruipt. Hij werd, zoals vele kinderen van zijn leeftijd ervaren, niet begrepen door zijn moeder. Zij stuurde hem altijd meteen naar bed, waarna zijn slaapkamer vanaf dat moment transformeert in een droomwereld. Ik weet nog goed dat ik na het stuk de soundtrack op cd kreeg en dat ik deze zo vaak afspeelde dat ik al de nummers op korte tijd vanbuiten kende en mee kon zingen.

Op vlak van lezen was ik als klein meisje, zoals vele meisjes van die leeftijd denk ik, erg geboeid door de verhalen van Tiny. Mijn moeder had toen ik in het tweede leerjaar zat op een rommelmarkt zo goed als bijna de volledige reeks op de kop kunnen tikken, waardoor ik dus bijna verplicht was deze te lezen en te herlezen... Niet tegen mijn zin weliswaar, ik genoot er erg van omdat ik me kon identificeren met het 10-jarige hoofdpersonage. Daarnaast was ik ook erg grote fan van luisterboeken. Ik herinner me nog goed dat ik het luisterboek van Pluk van de Petteflet bijna stuk heb gespeeld tijdens een reis naar Frankrijk in 2005. Personages als de Krullevaar, Zaza de kakkerlak en de Lispeltuut hebben toen mijn kinderhart gestolen. De heen-en-weerwolf daarentegen gaf me enkel kippenvel en nachtmerries.

Tijdens de jaren die volgde, toen ik in het secundair onderwijs zat, is er wel een klein zwart gat op vlak van lezen merkbaar. Ik probeer die leegte op vlak van lezen toen, nu te relativeren door het besef dat ik waarschijnlijk niet de enige was die op die leeftijd een leespauze inlaste. Maar toch vind ik het jammer als ik denk aan hoeveel mooie woorden van bekende en onbekende auteurs toen nooit tot bij mij zijn geraakt. Wat ik in die tijd vooral las waren stapels Kiekeboes, waarin vooral Fanny mijn grote heldin was, en De Joepie, waarvan ik elke week een exemplaar kreeg als ik mee met mijn moeder naar de Delhaize ging. Maar een echt boek? Zelden...

Ondanks de weggestoken leeslust die ik momenteel met grote schaamte onder ogen moet zien, is er wel 1 titel uit die fase van mijn leven die voor een kentering in mijn leesplezier zorgde.Ik weet niet meer exact welk jaar het was, maar ik kan me nog goed herinneren dat ik traditiegetrouw een bezoekje bracht aan de boekenbeurs met mijn vader. Een verbluffend evenement dat mij altijd fascineerde en waar ik toen de nood voelde om terug in de boeken te duiken en aan het lezen te gaan. Ik mocht die dag, zoals altijd, een boek uitkiezen en koos voor Fallen, een wonderbaarlijke fantasyroman voor jongvolwassenen van Lauren Kate. Fallen gaat over een meisje die op haar nieuwe tuchtschool in een liefdesdriehoek terecht komt met 2 mysterieuze jongens. De mystieke, donkere cover van het boek en de geheimzinnige korte inhoud zorgde ervoor dat mijn keuze snel gemaakt was en dat ik op een fractie van een seconde verknocht was aan het boek.

Op 14-jarige leeftijd veranderde mijn leesgedrag ontzettend. Dit was vooral zichtbaar in het soort boeken waar ik plots interesse voor had. De fantasierijke, escapistische verhalen die mij op jongere leeftijd vooral meenamen naar een onbekende wereld, ruilde ik in voor complexe verhalen uit de harde werkelijkheid. Deze nieuwe interesse werd gewekt toen ik voor een boekbespreking Stille lippen van Dirk Bracke las, een boek dat heel mijn wereld op zijn kop zette. In het boek beschrijft Dirk Bracke het leven van de 15-jarige, slechthorende Elien, die samen met haar leeftijdsgenoten wil genieten van een onbezonnen jeugd; een evidentie voor velen maar voor haar een grote uitdaging die haar de moeite van de wereld kost. Het verhaal van het Elien dat ongeveer dezelfde leeftijd had als ik toen, was zo delicaat maar oprecht dat mijn inlevingsvermogen sterk op de proef gesteld werd. Ik kan de verschillende gevoelens zoals empathie, begrip en ontroering die werden opgewekt tijdens het lezen van het boek nog goed terughalen. Dirk Bracke koos zijn woorden zo nauwkeurig en er was altijd een zekere tederheid aanwezig. Toch verbloemde hij de realiteit nooit, wat mij als lezer vaak een brok in de keel bezorgde.

Na het lezen van Stille Lippen was ik verkocht waardoor de boeken Black, Blauw is bitter en Hashtag elkaar snel opvolgden. Wat mij vooral aantrok op die leeftijd waren de ongekende, maatschappijkritische thema's die mij lieten nadenken over de normen en waarden in morele, dagelijkse vraagstukken. Door de ontdekking van Dirk Bracke veranderde het gevoel van onwetendheid over de samenleving waarin ik als puber leefde in een helder bewustzijn over hoe onvoorstelbaar wreed en fragiel de wereld kan zijn. In dit waardevolle inzicht zat voor mij als lezer de kracht die mij mentaal meenam naar een andere plek waar bewustwording en reflectie het fundament vormden.