Een magisch sprookje voor jongeren én volwassenen!

"Na een noodlanding in de woestijn ontmoet een piloot een kleine jongen. De jongen vertelt honderduit over de planeet waar hij vandaan komt, de bloem waarmee hij samenwoont en het gevecht dat hij levert met de zaadjes van de apenbroodboom."

Eigen waardering

Wat ik erg knap vond aan deze eigenzinnige versie van een wondermooie klassieker, is dat jonge toeschouwers én hun ouders een reeks filosofische bedenkingen krijgen voorgeschoteld en dat de acteurs op een interactieve, aanstekelijke manier samen met het publiek zoeken naar antwoorden. Het publiek wordt op een boeiende manier aan het denken gezet door verschillende diepgaande levensvragen. Ook zijn de boeiende dialogen tussen de Kleine Prins en de andere personages erg bedachtzaam, intrigerend en verrassend en lopen ze over van weemoed en levenswijsheid die op een speelse wijze tot bij het jongere publiek komen maar die ook door de oudere generatie kunnen worden geapprecieerd. De experimentele manier waarop dit alombekend verhaal in beeld wordt gebracht kon mij in ieder geval erg bekoren en dit werd enkel versterkt door de magische en mysterieuze sfeer die het feeërieke decor teweegbracht doordat er continue werd gespeeld met de symbolische kracht van licht en kleur. Ook waren de simpele bijna amateuristische maar toch erg creatieve kostuums een meerwaarde die de naïviteit in het stuk en het humorgehalte hoog hielden. Toch omvat het toneelstuk net zoals het verhaal enorm veel gelaagdheid en is het een wondermooie ode aan de kracht van de kindse verbeelding en de onvoorspelbaarheid van het leven. 

Analyse

promotie

De voorstelling werd op verschillende manieren publiek gemaakt. Op de site en het Facebookaccount van het theatergezelschap waarop vele aankondigingen en herinneringen van de voorstelling werden geplaatst met telkens een prikkelende foto van het stuk of mooie woorden uit een recensie. In de aankondigingen van de verschillende voorstellingen van het stuk werd er ook enkele keren een link naar de trailer van de voorstelling gezet. Ik heb met verdiept in de trailer die hieronder bijgevoegd is.

De trailer is voor mij hoe een trailer moet zijn: kort, krachtig en het geeft niet al te veel weg van het stuk, maar toch genoeg om het publiek warm te maken. Het toont in ongeveer één minuut enkele interessante beelden die zowel inhoudelijk als grafisch erg aantrekkelijk zijn. De trailer begint met eencold opening, zoals dat in de filmwereld genoemd wordt, wat een narratieve techniek is om zo efficiënt mogelijk de aandacht van het publiek te trekken. De cold opening aan het begin van de trailer is kort, vermakelijk en zonder al te veel, of zelfs geen context. Zo begint de trailer met de kleine prins die ongemakkelijk met een duidelijk zichtbare klimband met snoer aan het plafond hangt te bengelen. Hij heeft een ronde, witte Ikea-lamp in zijn hand waarvan meteen duidelijk wordt, ondanks de amateuristische simpliciteit, dat het een maan moet voorstellen. De trailer toont enerzijds de speelsheid en naïviteit die in het stuk aanwezig is, maar laat soms ook even een fractie van de diepgaandere laag van het stuk zien door het implementeren van enkele boeiende, filosofische stellingen die in het voorstelling aan bod komen. Ook wordt de kijker heel even meegenomen in het sprookjesachtige, veelzijdige maar toch simpele decor maar blijft met genoeg nieuwsgierigheid en honger achter om het stuk te gaan bekijken. De laatste vijftien seconden van de trailer zijn een opeenvolging van korte, mysterieuze maar krachtige beelden en fragmenten uit het theaterstuk die op rustgevende pianomuziek worden getoond. Een mooie en boeiende trailer die volgens mij zeker doet wat het moet doen en het publiek warm maakt voor meer.

Het theatergezelschap 

Theater Malpertuis is een Tielts theatergezelschap en werd in 1967 opgericht door Herman Verschelden, een Vlaams theaterdirecteur, regisseur, acteur en woordkunstenaar. en enkele studenten van het Koninklijk Conservatorium Gent. In het begin was het een amateuristisch gezelschap, zoals bij vele nieuwe theatergezelschappen, en vonden theaterstukken voornamelijk plaats in het Tieltse Cultuurcentrum Gildhof, waar elk seizoen nog zo'n 18 gastvoorstellingen op de agenda staan. Na ongeveer tientallen jaren evolueerde het amauteuristisch gezelschap in een volledig professioneel gezelschap. Sinds 1997 hebben ze ook een eigen theaterzaal in de Stationstraat in Tielt wat eerst een bioscoopzaal was. Vandaag is theater Malpertius een vrij kleine organisatie met zeven vaste medewerkers die worden versterkt door een team van vrijwilligers. 

De stukken die Malpertuis brengt sinds het ontstaan ervan vallen onder meer onder vernieuwend theater en worden momenteel geregisseerd door artistiek directeur Piet Arfeuille. Daarnaast werkt het theatergezelschap vaak samen met artistieke bondgenoten uit verschillende disciplines. Hun troef is vooral dat ze vaak vertrekken vanuit een klassiek repertoire en die dan omtoveren tot een eigen, geactualiseerde bewerking ervan. Daarnaast is er ook plek voor andere artistieke disciplines zoals beeldende kunst en dans waardoor het theatergezelschap veel focus legt op talentontwikkeling. Zo organiseert Theater Malpertuis ook leerinitiatieven voor theaterkunstenaars door samen te werken met residenties of door het aanbieden van masterclasses. Zoals ze zelf aangeven is de bedoeling ervan om 'een blijvende leeromgeving te creëren, een plek van reflectie en ontmoeting waarbij alle disciplines aan bod komen: acteren, regisseren, schrijven.' De theaterstukken die het gezelschap presenteert zijn voornamelijk gericht op jongeren en volwassenen maar soms, zoals in dit geval bij De kleine Prins, maken ze van een stuk twee voorstellingen. 

De titel

De titel van het stuk verwijst naar de poëtische klassieker 'Le Petit Prince' van Antoine de Saint-Exupéry die gepubliceerd werd in 1943. Hij schreef het verhaal in een hotelkamer tijdens zijn verblijf in New York een jaar voor zijn dood. Oorspronkelijk is het een kinderboek maar het verhaal is voor jong en oud en loopt over van levenswijsheid en filosofische vraagstukken. Dit moderne sprookje is het bekendste boek van de auteur en wordt gezien als het vaakst vertaalde boek uit de Franse literatuur.

In het verhaal vertelt de verteller, een piloot, hoe hij na een noodlanding in de woestijn een jonge buitenaardse prins tegenkomt. Ze voeren met elkaar een gesprek waarbij de schrijver zijn eigen blik werpt op de merkwaardigheden van de mensheid. De prins verlaat de planeet uit nieuwsgierigheid naar de rest van het heelal en ontdekt zo verschillende andere planeten die bewoond worden door een volwassene die zichzelf belachelijk maakt. 

In de voorstelling wordt het verhaal van de Kleine Prins in een notendop verteld en komt vooral de idealistische thematiek van het boek sterk naar voren. Enkele zaken waren ook duidelijk geïnspireerd op het  authentieke verhaal zoals het sferische decor, een aantal krachtige dialogen en een paar van de belangrijkste personages zoals de vos, de slang, de piloot, de roos en de Kleine Prins, wiens kostuum sterke gelijkenissen vertoonde met het kostuum die de Kleine Prins draagt in de prachtige illustraties van Antoine de Saint-Exupéry. Naast dat de eigenheid van het oorspronkelijke verhaal sterk bewaard is gebleven in het theaterstuk, gaven de regisseur en acteurs er toch een persoonlijke, suggestieve draai aan wat voor een interessant geheel zorgde. 

Publiek 

Zoals eerder beschreven hierboven zijn er twee soorten voorstellingen in elkaar gezet van ditzelfde stuk. Eentje voor kinderen tussen tien en veertien jaar en eentje voor het volwassen publiek. Het fundament van de voorstelling blijft in beide voorstellingen sterk aanwezig maar wordt op twee verschillende manieren aangeboden aan het publiek. Ik heb enkel de jeugdversie bijgewoond waardoor ik niet echt de vergelijking kan maken tussen de twee soorten voorstellingen, maar de gelijkenissen en verschillen werden wel op een interessante manier beschreven in de recensie van Pieter Martens die hieronder te vinden is.

Ik denk dat twee versies an sich niet veel verschillen van elkaar op zowel inhoudelijk als vormelijk vlak en dat de twee versies grotendeels wel overlappen. Wat mij vooral opviel was dat in de jeugdversie ook ruimte was voor 'ouder' publiek ondanks dat er ook een aparte volwassenvoorstelling is. Dit heeft de regisseur denk ik bewust gedaan omdat er ook veel ouders meekomen naar de jeugdvoorstelling. In de jeugdversie wordt er vooral ingespeeld op het publiek waardoor de voorstelling volgens mij over het algemeen interactiever was doordat de vierde wand vaak doorbroken werd. De acteurs schotelen het jonge publiek doorheen de voorstellingen vragen voor zoals: 'Hebben jullie je ooit al afgevraagd waarom jullie papa en mama jullie eigenlijk op de wereld gezet hebben?', 'Kinderen op de wereld zetten, welke verantwoordelijkheid vraagt dat?' en ''Wat als het leven lastig en moeilijk is, waar vind je dan troost?' Daarnaast denk ik dat het humorgehalte en de manier van het publiek toespreken in de jeugdversie ook eerder laagdrempelig en op niveau van kinderen was. 

decor en enscenering 

Het decor moest een woestijnachtige, desolate maar vooral geheimzinnige planeet suggereren en de regisseur slaagde er voor mij wel in om dat effect te bereiken. Naar mijn gevoel hield hij tijdens de opstelling van het decor het motto 'less is more' in zijn achterhoofd. Zo was het podium niet groot maar wel gevuld en dat op een heel bescheiden maar krachtige manier. Op de grond lag een groot, licht gekleurd doek dat het volledige speelvlak bedekte. Datzelfde doek werd op drie verschillende plaatsen omhoog gehouden door kabels of ladders die eronder verstopt stonden, waardoor we als kijker de illusie kregen dat er drie grote piramide-achtige vormen in het decor stonden. Deze piramides moesten vulkanen voorstellen. De ene piramide was groter dan de andere en ze stonden ook niet lineair naast elkaar, maar ze waren verspreid over het volledige speelvlak wat voor een zekere dynamiek zorgde. 

De ruimte rond het podium was donker en het plafond was gevuld met kleine spots die de suggestie van sterren moesten geven. Ook hingen er verschillende rondvormige Ikea-lampen op verschillende hoogtes die planeten in de verte moeten voorstellen. Ondanks dat het een simpel decor was met weinig attributen of ruimtevulling was het multifunctioneel. Zo konden de acteurs gebruik maken van de ladders onder de vulkanen of konden ze de vulkanen gebruiken als backstage op het podium zelf door zich erachter te verstoppen of om te kleden. Daarnaast was de rook dat een waardevolle bijdrage leverde aan de feeërieke sfeer van de set ook een een manier om de afgang van de acteur of het changement op een subtiele manier te laten verlopen. Daarnaast werd er doorheen de voorstelling op een waardevolle manier met licht gespeeld. Zo werd er niet enkel gebruik gemaakt van wit licht maar ook van rood, blauw en geel licht wat telkens voor een andere sfeer zorgde. 

(Hieronder enkele foto's om een duidelijker en visueel beeld te krijgen van het decor.)