Odysseus

woensdag 6 juli - De zomer van Antwerpen
De Machienerie 
regie door Maarten Janssens


Vandaag, woensdag 6 juli, sloot ik mijn namiddag af met een indrukwekkend openluchttheater waar ik met een onbevooroordeelde ingesteldheid en zonder enige verwachting maar wel met veel goesting naar ging kijken. Ik had nog nooit van het theatergezelschap gehoord en liet me dus verrassen door de experimentele en vooral ambachtelijke troeven van de 'Bricoleurs Poétiques'. Eens ik aangekomen was op de plek waar het theaterstuk zich zou afspelen, de koer van een verlaten gebouw in Berchem, kreeg ik een lollig, artistiek krantje met verwijzingen naar verschillende mythologische verhalen in mijn handen. Een leuk souvenir voor daarna. Op de tribune voor het podium zaten ouders met hun kinderen in spanning te wachten op de denkbeeldige doeken die omhoog zouden gaan. De zon scheen en er hing een gemoedelijke sfeer. Ik nam plaats op de krakkemikkige, plastic tribune die in mijn verbeelding iets weghad van een Griekse cavea en het spektakel kon beginnen!  

De voorstelling was een hedendaagse herwerking van de alombekende, oerklassieke mythe van Odysseus: een interessant en veelzijdig verhaal met enorm veel potentieel voor een geslaagd theaterstuk. En dit potentieel werd naar mijn mening ook volledig benut door het artistieke theatergezelschap. Wat ik verrassend en vooral enorm vernieuwend vond, was dat ze hun inspiratie haalden uit het strategische gezelschapsspel 'Odysseus' waarin spelers als Griekse goden spelen met het lot van de gewone stervelingen. 

Dit spel vormde dan ook de volledige basis van het toneelstuk. Gemakkelijk, bijna gemakzuchtig zou je zeggen, maar het concept werkte heel goed! Zo waren het Zeus en Athena die in de voorstelling een rol kregen en die samen heersten van bovenaf over de wereld. Ze maakten komaf met elke god of sterveling die hen in de weg zat tot Athena's oog, net zoals in het gezelschapsspel, op de dappere Odysseus viel die zij wilde laten leven omwille van zijn romantische karakter. Haar vader, in de voorstelling verslaafd aan miserie, oorlog en geweld, was het er niet mee eens en als gevolg van een meningsverschil tussen beide, wat uitmondde tot een grappige vader-dochterruzie, speelden zij een dobbelspel waarmee het lot van Odysseus bepaald zal worden. Athena strijdde voor Odysseus’ leven en moest met 3 speelkaarten en 10 zilveren bootjes zo snel mogelijk tot het eiland Ithaka varen. Zeus, ook bezitter van 3 speelkaarten, stak er telkens een stokje voor en ging zo een competitieve strijd aan met zijn dochter, die niet tegen haar verlies kon.

Ook al was het verhaalverloop in de voorstelling identiek aan het spelverloop van het gezelschapsspel, toch werden we keer op keer aangenaam verrast door interessante verhaalwendingen en prachtig in elkaar geknutselse en charmante versies van verschillende Griekse personages. Het was fijn dat de thematiek herkenbaar was, maar toch werd onze mythologische kennis doorheen het stuk telkens op een speelse manier in vraag gesteld en vervolgens grondig opgefrist. Zo kwamen Zeus en Athena tijdens het spelen van het spel en het verplaatsen van Odysseus' bootje op het spelbord de cycloop tegen wie Odysseus doodde, maar ook Poseidon die hem bijna liet verdrinken, de windgod Aeolus wie hij om een gunst vroeg, de tovernares Kirke uit wiens greep hij moest ontsnappen, de blinde ziener Tiresias die Athena wist te vertellen of hij nog in leven was en tot slot de sirene bij wie Odysseus zijn laatste beproeving zal moeten doen. 

Naast dat de kracht van de voorstelling grotendeels zat in het innovatieve  concept dat mij fascineerde van begin tot einde, kon ook het authentieke bijna charmante decor mij prikkelen. De setting was op het eerste zicht bescheiden en het leek door de constructieve inrichting van de decorelementen dat het decor nog volop in opbouw was. Er stonden twee met verf besmeurde ladders, twee panelen waarop een Griekse pilaar was geschilderd die doorheen de voorstelling werden verwisseld door andere prachtige decorschilderijen,  en een mysterieus, blauw podium dat hét spelbord voorstelde waar het toneelstuk rond draaide. Dit spelbord, bestaande uit een puzzel van vijfhoekige speltegels, was een schatkist van mechanische installaties, kunstwerken van poppen en attributen die de acteurs op speelse wijze boven toverden doorheen de voorstelling. Zo toverden de acteurs de ene keer door slechts een tegel om te draaien een vulkaan op het spelbord die ze met een aansteker eigenhandig in brandstaken, en een andere keer haalden ze, alsof het niets was, een uitvouwbare laddertje tevoorschijn om naar de windgod Aeolus te klimmen. Ondanks dat decor dus enigszins sober was, was het enorm veelzijdig.

Tot slot mag ik zeker de acteurs en hun knappe prestatie niet vergeten, want ook zij verdienen de volledige waardering en lof voor hun bekoorlijke neerzetting. Twee aanstekelijke goden, die alles behalve goddelijk waren, maar die wel wisten hoe ze het publiek moesten vermaken. 

Zeus, gespeeld door een Fransman, een grappige oppergod die stiekem wel eens een Cara pilsje durft drinken en die met zijn overdreven grimassen en zijn parmantige gebaren het stuk voorzag van een grote brok humor.  En Athena, een standvastige en eigenzinnige dochter met fiere maniertjes en een koddig karakter, die ondanks haar fijne uitstraling behoorlijk wat pit had. 

Beide waren ze gekleed in een sobere, zwarte tenue. Hun gezichten waren volledig wit geverfd en hun al redelijk uitdrukkelijke mimiek werd nog eens extra versterkt door de vette, zwarte contourlijnen die waren aangebracht. Het waren twee talentvolle acteurs die samen als een uitbundig en dynamisch duo op het podium stonden en zorgden voor een spannende, boeiende maar vooral hilarische voorstelling. 

Naast dat de acteurs het welbekende verhaal van Odysseus heel interessant en speels neerzetten, brachten zij ook op een jolige manier de herkenbare situaties tussen ouder en kind naar voren, wat vaak tot absurde en humoristische scènes en dialogen en ook leuke interacties met het publiek leidde. Zo zei Zeus herhaaldelijk en met zijn ogen rollend wanneer Athena weer iets had uitgespookt 'Kinderen hé...', maar liet hij haar ook winnen tijdens het gezelschapsspel waarop hij vervolgens naar het publiek fluisterde dat je soms, heel soms, je kind eens moet laten winnen tijdens een spel. Maar ook was hun inlevingsvermogen in de rol die ze speelden en hun interactiviteit met zowel het publiek als met de mechanische installatietjes die soms tegendraads konden zijn, bewonderingswaardig. Daarnaast bleven ze geconcentreerd van begin tot einde en konden ze elke afleiding, zoals een overvliegend vliegtuig of een zon die plots te fel scheen, moeiteloos negeren.

© 2022 literatuurblog van Jitte. Alle rechten voorbehouden.
Mogelijk gemaakt door Webnode
Maak een gratis website. Deze website werd gemaakt met Webnode. Maak jouw eigen website vandaag nog gratis! Begin